سيزده به در ، گذراندن يك روز در دامان طبيعت

تقويم را كه ورق بزني ، 1+12 نمي بيني. اما بيشتر مردمان دنيا معتقدند عدد 13 نحس است و شگون ندارد.ايرانيان نيز نخستين روز 13 سال جديد را به دامان كوه و طبيعت پناه مي برند تا مبادا نحوست 13 گريبانگير آنها شود.

سيزده به در براي ايرانيان در سراسر جهان يك روز ملي است. روزي كه سبزي بهار و زيبايي دشت ، صداي شادي جواناني كه به بازي مشغولند ، پچ پچ و خنده هاي دختران و پسران دم بخت ،بوي خوش آش رشته و طراوت كاهو و سكنجبين تصوير زيباي آن را مي سازد.

به عقيده برخي از تاريخ نويسان در جشنهاي بهاره ساساني سيزده به در وجود نداشته و به جاي آن در روز ششم نوروز ، جشني مي گرفتند و در آن روز محصولي را كه بر روي دوازده يا هفت ستون خشتي كاشته بودند با نواي موسيقي و رقص جمع مي كردند و آنها را در ميان تالارهاي كاخ مي پراكندند و تا روز شانزدهم فروردين نگهداري مي كردند.

اما با اين وجود مراسم سيزده به در به طور سنتي در ميان قوم ايراني وجود داشته و همچنان ادامه دارد.

دكتر "بهرام فره وشي" درباره سيزده به در مي نوسيد: گويا روز سيزدهم سال نو در دوران كهن ،روز ويژه طلب باران بهاري براي كشتزارهاي نودميده بوده است.روز سيزدهم ماه متعلق به ايزد تيريا "تيشتري" بود كه ايزد باران است و براي اينكه ايزد باران بتواند بر ديو خشكسالي "اپوش" پيروز شود ، لازم بود همه مردمان از او بخواهند.

به همين دليل ايرانيان در روز سيزدهم سال نو به طبيعت پناه مي بردند و از ايزد تيشتري طلب باران مي كردند.

اما از باب نحس و ناميمون بودن عدد 13 ، دكتر "داريوش رحماني "،تاريخدان مي گويد:عدد 13 در ميان اديان مختلف به جز اسلام عدد بد يمني است.چنانچه بر قوم يهود بلايي آسماني و سخت فرود آمد كه در تورات نيز به آن اشاره شده و وقوع آن در روز سيزدهم سال نو مصري كه مانند جشن فروردين ايراني در هنگام تعادل بهاري خورشيد، گرفته مي شد ، بوده است.

و در ادامه به اعتقاد مسيحيان درباره اين عدد اشاره مي كند و مي گويد:عيسي مسيح در روز سيزدهم گرفتار شد و حواريون او سيزده نفر بودند كه به هنگام آخرين شام با او همراه شدند.حتي امروز در بسياري از ساختمانهاي اروپا طبقه سيزدهم وجود ندارد و به جاي آن مي نويسند 1+12

در دين اسلام بر خلاف ساير اديان عدد 13 عدد نحسي نيست.همانطور كه حضرت علي (ع) در روز 13 رجب در كعبه مقدس چشم به جهان گشود.

حتي مراسم سيزده به در از چشمان تيزبين و ذهن نكته سنج جهانگردان و سياحان خارجي نيز پنهان نمانده است."ادوارد ياكوب پولاك" نويسنده سفرنامه "ايران و ايرانيان" كه در زمان قاجار به ايران سفر كرده بود ، مي نويسد: مطابق يك رسم كهن گويا تمام خانه ها در چنين روزي در معرض خط ويراني هستند به همين دليل همه از دروازه شهر خارج مي شوند و به باغها روي مي آورند.

خوردن آش رشته ،كاهو و سركه و سكنجبين، سركه وشيره از رسمهاي متداول است.

همچنين بازيهاي سنتي مانند الك دولك،زو،قايم باشك ،دستش ده،گرگم به هوا و وسطي در كنار ورزشهايي مثل بدمينتون و واليبال از سرگرمي هاي جوانان امروز در اين روز ملي است كه معمولاً به صورت گروهي همراه خانواده و دوستان به دامان طبيعت روي آورده اند.

در اين روز گره زدن سبزه هايي كه زينت بخش سفره هفت سين بوده ، به نيت برآورده شدن حاجات از ديگر رسوم به شمار مي رود.

از اتفاقات مهمي كه در دوران معاصر در روز سيزده به در رخ داد ،گشايش آرامگاه خيام و كمال الملك در سال 1342 توسط انجمن آثار ملي بود.